روغن موتور سالم و با کیفیت نقش مهمی در کارکرد صحیح موتور دارد و طول عمر گیربکس را هم بیشتر می‌کند. به همین دلیل، مهم است زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت را بدانید. تا انجین و اجزای مکانیکی آن دچار آسیب‌دیدگی و سایش نشوند. برای این منظور، ما در این مقاله قصد داریم بهترین زمان تعویض روغن و علائمی را که نشان می‌دهند باید روغن موتور را عوض کنید، بررسی کنیم.

روغن موتور سیکلت هر چند کیلومتر باید عوض شود؟

دانستن زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت برای اطمینان از عملکرد صحیح موتور و سایر قطعات آن بدون اصطکاک و گرم شدن بیش از حد بسیار مهم است؛ اما این که تعویض روغن موتور سیکلت هر چند کیلومتر باید باشد، سوال مهمی است که برای بیشتر موتورسواران ایجاد می‌شود.

به عنوان یک قانون کلی، روغن موتور باید هر 3000 تا 5000 کیلومتر یکبار تعویض شود. نحوه تعویض روغن موتور سیکلت هم کار ساده‌ای است و به مهارت تخصصی نیاز ندارد؛ بنابراین، سعی کنید در این زمان که عملکرد موتور همچنان عادی است، نسبت به تعویض روغن موتور اقدام کنید.

همچنین، توصیه می‌کنیم برای تعیین زمان تعویض روغن موتور سیکلت خود به کیلومترشمار آن توجه کنید. برای مسافت‌های بین 20 تا 50 کیلومتر در روز، بهتر است روغن موتور را هر یک و نیم ماه یکبار تعویض کنید. همچنین برای مسافت‌های روزانه بالای 50 کیلومتر، دفعات تعویض روغن موتور باید ماهیانه باشد.

علائمی که نشان می‌دهد باید روغن موتور سیکلت را عوض کنید

متاسفانه برخی از موتور سواران نسبت به زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت خود آگاهی کافی ندارند یا در انجام آن کوتاهی می‌کنند. به طور کلی، روغن موتور وظیفه روان کاری، خنک کاری و پاکسازی پیشرانه و سایر قطعات را بر عهده دارد. بنابراین، دانستن زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت بسیار مهم است.

در ادامه، چند تا از علائم مهمی را که نشان می‌دهند، روغن موتورسیکلت شما باید تعویض شود، بررسی می‌کنیم:

1. روغن موتور سیکلت سیاه و غلیظ شده است

موقع خرید روغن موتور سیکلت تازه و سالم، احتمالا متوجه شده‌اید که رنگ آن معمولاً به رنگ آبی یا قهوه‌ای و با غلظت مناسب است؛ اما این روغن به مرور زمان و به دلیل این که به طور مداوم در معرض عملیات احتراق قرار می‌گیرد، رنگ آن به سمت سیاه شدن متمایل می‌شود. پس، اگر روغن موتور شما سیاه یا غلیظ شده است، این یک نشانه از زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت شما است. تا به موقع بتوانید جلوی فرسودگی زودرس انجین موتورتان را بگیرید.

2. حجم روغن موتور کم شده

معمولا، موتورسیکلت‌های 150 سی‌سی، کمتر از یک لیتر روغن موتور نیاز دارند؛ اما چون حجم روغن به مرور زمان و با استفاده زیاد از موتور، کم می‌شود؛ باید سطح روغن را به طور مداوم چک کنید تا کمتر از حد معمول نشده باشد. در غیر این صورت و با نشتی روغن، زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت شما زودتر از موعد خواهد شد.

3. بالا رفتن دمای انجین

روغن بی‌کیفیتی که خواص پاک کنندگی و خنک کنندگی خود را از دست داده باشد؛ دیگر نمی‌تواند موتور و سایر قطعات مکانیکی را خنک کند. در این صورت، با کاهش رسانایی حرارتی و توزیع نامتعادل گرما، موتور گرم‌تر از همیشه شروع به کار می‌کند؛ بنابراین، اگر موقع رانندگی با موتورسیکلت، جریان هوای گرمی را روی پای خود احساس کردید؛ این یعنی زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت شما فرا رسیده است.

4. صدا دادن انجین موتور

موتور زمانی که به خوبی روغن‌کاری شده باشد، صدای مطلوبی دارد؛ اما همین که سطح روغن موتور کم می‌شود. یا روغن کثیف و آلوده می‌شود؛ این مسئله بر روی عملکرد گیربکس تأثیر منفی می‌گذارد. در این صورت، موقع سواری و تعویض دنده، ممکن است صداهای ناخوشایندی را بشنوید که با دانستن زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت می‌توانید مشکل را برطرف کنید.

از کجا بفهمیم روغن موتور سیکلت تمام شده؟

علاوه بر دانستن زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت، چک کردن منظم سطح روغن موتور نیز بسیار مهم است. حتما می‌دانید که با هر بار روشن کردن موتورسیکلت و استفاده از آن، به مرور زمان، سطح روغن موتور کم می‌شود. در این صورت، اگر تایم تعویض روغن موتور سیکلت را به تاخیر بیندازید و روغن موتور تمام شود، این باعث اصطکاک و گرم شدن بیش از حد اجزای موتور می‌شود.

خوشبختانه، بررسی سطح روغن موتور کار سختی نیست. فقط کافی است تا مراحل زیر را برای چک کردن حجم روغن موتور دنبال کنید:

ابتدا موتورسیکلت را روی یک سطح صاف پارک کنید و روی جک موتور قرار دهید.
استارت بزنید و موتور را روشن کنید تا موتور کمی گرم شود. سپس، موتور را خاموش کنید و 15 دقیقه منتظر بمانید تا سطح روغن در یک حالت متعادل قرار بگیرد.
از دفترچه راهنمای موتور خود کمک بگیرید تا متوجه شوید گیج شیشه‌ای روغن دقیقا کجا است. این گیج، یک پنجره دید روغن دایره‌ای شکل است که مقدار کمینه یا بیشینه روغن موتور را نشان می‌دهد. در حالت کلی، این شیشه دید باید حدود سه چهارم از آن پر باشد. در غیر این صورت، اگر سطح روغن زیر مقدار کمینه باشد، یعنی روغن موتور تمام شده است.

اندازه گیری روغن موتور سیکلت با گیج میله‌ای

معمولا بسته به مدل موتور ممکن است روی برخی از موتورها پنجره دید روغن وجود نداشته باشد. در این صورت، باید از گیج میله‌ای برای اندازه‌گیری سطح روغن استفاده کنید. این گیج میله‌ای در کنار انجین قرار دارد و حجم روغن مناسب را به شما نشان می‌دهد.

برای این کار کافی است تا گیج را با پیچاندن آن در خلاف جهت عقربه‌های ساعت باز کنید و بیرون بیاورید. بار اول آن را با دستمال تمیز کنید. سپس، مجددا گیج را ببندید و باز کنید. روغنی که به گیج چسبیده است، سطح روغن را به شما نشان می‌دهد که در حالت ایده‌آل باید تا سه چهارم نشانگر گیج بالا آمده باشد.

جمع‌بندی

زمان عوض کردن روغن موتور سیکلت باید به طور منظم باشد تا موتور عملکرد خوبی داشته باشد. ما در این مقاله سعی کردیم زمان مناسب تعویض روغن موتور و علائمی را که با دیدن آن‌ها باید به فکر تعویض روغن باشید، برای شما بیان کنیم. در کل، سعی کنید هر هفته یا هر ماه سطح روغن موتور را چک کنید. اگر رنگ روغن تیره‌تر به نظر می‌آمد یا حجم آن کمتر شده بود؛ این یعنی باید روغن موتور را عوض کنید.

سوالات متداول

اگر دیرتر از زمان توصیه‌شده روغن موتور را عوض کنم چه اتفاقی می‌افتد؟

روغن کهنه قدرت روان‌کاری و خنک‌کنندگی خود را از دست می‌دهد. نتیجه‌اش افزایش اصطکاک، داغ شدن انجین و در بلندمدت، کاهش عمر موتور و گیربکس است. شاید در کوتاه‌مدت مشکل خاصی حس نکنید، اما آسیب‌ها معمولاً تدریجی و پرهزینه هستند.

تعویض روغن بر اساس کیلومتر مهم‌تر است یا زمان؟

هر دو مهم‌اند. اگر روزانه استفاده زیادی از موتور دارید، کیلومتر معیار بهتری است. اما اگر موتور کم‌کار است، گذشت زمان هم روغن را فاسد می‌کند. حتی موتوری که کم سوار می‌شود، بهتر است روغنش به‌صورت دوره‌ای تعویض شود.

از روی صدا یا رفتار موتور می‌شود فهمید روغن زمان تعویض است؟

بله. زبر شدن صدای انجین، سخت جا رفتن دنده و داغ شدن غیرعادی موتور می‌تواند نشانه کاهش کیفیت روغن باشد. این علامت‌ها معمولاً یعنی روغن دیگر وظیفه‌اش را درست انجام نمی‌دهد و وقت تعویض آن رسیده است.

اگر سطح روغن کم باشد ولی رنگش هنوز خوب است، باید روغن عوض شود؟

در این حالت اول باید علت کم‌شدن روغن بررسی شود. اگر فقط کمی کم شده، می‌توان آن را تکمیل کرد؛ اما اگر این اتفاق مرتب تکرار می‌شود یا روغن سریع کم می‌شود، تعویض کامل روغن و بررسی نشتی تصمیم عاقلانه‌تری است.

چه زمانی روغن موتور سیکلت را عوض کنیم؟