کلاه کاسکت یکی از ضروریترین وسایلی است که باید برای تأمین ایمنی خود هنگام موتورسواری داشته باشید. گاهی اوقات برخی از موتورسواران بعد از چند دقیقه موتورسواری با کلاه کاسکت، دچار گردن درد میشوند؛ دردی که شاید در ابتدا خفیف به نظر برسد، اما بهمرور زمان شدت مییابد و همین باعث میشود که دیگر از کلاه کاسکت استفاده نکنند که خود این موضوع یک مشکل بزرگ است.
برخلاف تصور بسیاری از افراد، این درد فقط به «سنگینی کلاه کاسکت» مربوط نمیشود و در واقع عوامل دیگری همچون سایز نامناسب، طراحی ضعیف کلاه، وضعیت بدنی نادرست و حتی ضعف عضلات گردن هم میتوانند در این قضیه دخیل باشند.
در این مطلب ابتدا خواهیم گفت که دقیقاً چرا کلاه کاسکت ممکن است باعث گردندرد شود و بعد درباره اینکه چطور میتوان این مشکل را برطرف کرد، صحبت میکنیم.
چرا کلاه کاسکت باعث گردندرد میشود؟
گردندرد هنگام موتورسواری با کلاه کاسکت یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از موتورسواران آن را تجربه میکنند، اما اغلب دلیل دقیق آن را نمیدانند. برای بسیاری این درد تنها یک خستگی ساده تلقی میشود، درحالیکه دلایلی علمی و بیومکانیکی متعددی در پشت آن نهفته است. اگر بخواهیم بهدرستی این مشکل را رفع کنیم، ابتدا باید علت گردن درد هنگام موتورسواری مشخص شود.
۱. وزن زیاد کلاه
وزن کلاه کاسکت یکی از عواملی است که فشار مضاعف به مهرههای گردن وارد میکند. هر ۱۰۰ گرم وزن اضافه بار وارد بر مهرههای C5 و C6 را بهطور محسوسی افزایش میدهد. برای استفاده روزمره بهتر است از کلاههایی با وزن بالاتر از ۱۵۰۰ گرم استفاده نکنید، چون خیلی زود منجر به خستگی گردن میشوند. توجه کنید که بسیاری از کلاهکاسکتهای ارزان ایرانی از جنس ABS یا پلیکربنات هستند و وزن آنها بین ۱۶۰۰ تا ۱۸۰۰ گرم است.
۲. فیت نامناسب کلاه کاسکت
عامل بعدی سایز کلاه کاسکت است که اگر بزرگ یا کوچک باشد، باعث ایجاد فشار مضاعف بر روی عضلات گردن میشود. کلاه بزرگ دائماً روی سر جابجا میشود و عضلات تثبیتکننده گردن را درگیر میکند و این در حالی است که کلاه تنگ به پیشانی، گیجگاه و پشت سر فشار وارد میکند.

۳. طراحی و ایرودینامیک ضعیف
کلاههایی که ازنظر آیرودینامیکی ضعیف هستند، در سرعتهای بالا مانند یک بادگیر عمل میکنند و فشار باد را به گردن انتقال میدهند.
۴. ضعف عضلات گردن و شانه
اگر عضلات گردن، خصوصاً عضلات پشت گردن و عضلات ذوزنقهای ضعیف باشند، کلاه حتی اگر وزن و اندازه مناسبی هم داشته باشد، باز هم موتورسوار دچار گردن درد میشود. در این میان افرادی که تازه موتورسواری را شروع کردهاند یا فعالیت فیزیکی خاصی ندارند، بیشتر در معرض خستگی عضلانی و درد گردن قرار دارند.
۵. وضعیت اشتباه بدن در هنگام رانندگی
اشتباه نشستن روی موتور (مثل خم شدن زیاد به جلو، قفل کردن گردن یا بالا گرفتن شانهها) یکی دیگر از دلایلی است که چون وزن کلاه به شکل درست روی گردن پخش نمیشود، باعث احساس ناراحتی موتورسوار خواهد شد.
۶. ضربه قبلی یا آسیبهای گردنی پنهان
اگر سابقه تصادف، دیسک گردن یا علائم نورولوژیک مانند بیحسی دستها دارید و هنگام استفاده از کلاه استاندارد درد شما تشدید میشود، باید حتماً با پزشک مشورت کنید.
راههای جلوگیری از گردندرد با کلاه کاسکت
در این بخش راهکارهایی را معرفی خواهیم کرد که باعث میشوند هنگام موتورسواری دچار گردن درد نشوید یا حداقل میزان دردتان کاهش پیدا کند.
۱. انتخاب کلاه سبکتر (کمتر از ۱۵۰۰ گرم برای استفاده شهری)
هر چه کلاه کاسکت وزن کمتری داشته باشد، فشار روی گردن کاهش مییابد. توجه کنید که کلاههای فک ثابت و بدون فک معمولاً سبکتر از مدلهای فک متحرک هستند. کلاههایی هم که از مواد کامپوزیتی مانند فیبرکربن یا فایبرگلاس ساخته میشوند، غالباً سبکتر هستند.
۲. اصلاح سایز و فیت
قبل از خرید، سایز سر را با متر اندازه بگیرید و حتماً تست فشار انجام دهید. کلاه باید روی سر ثابت بماند، بدون اینکه به پیشانی یا گیجگاه فشار وارد کند.
۳. تنظیم درست موتور: فرمان، آینهها، زاویه نشستن
گاهی اوقات تنظیم کردن قسمتهایی از موتور میتواند فشار را از روی گردن بردارد؛ مثلاً میتوانید آینهها را بالاتر بیاورید یا اگر زاویه فرمان به هم ریخته است، آن را اصلاح کنید.
۴. استفاده از گردنبند موتورسواری (Neck support)
برای مسیرهای بینشهری میتوانید از گردنبند مخصوص موتورسواری استفاده کنید که نقش حمایتی دارند؛ البته باید سایز آن مناسب باشد و فقط در شرایط خاص از آن استفاده کنید.
۵. تمرینات ساده تقویت گردن
برای تقویت عضلات گردن برای موتورسواری میتوانید تمرینات زیر را روزانه به مدت ۵ تا ۷ دقیقه (هر کدام) انجام دهید:
-
- صاف بنشینید، کف دستتان را روی پیشانی بگذارید و سعی کنید سر را به جلو فشار بدهید (انگار میخواهید سر را خم کنید)، اما همزمان با دستتان مقاومت کنید و اجازه ندهید سر حرکت کند. همین کار را برای طرفین هم انجام بدهید: کف دستتان را کنار سر (روی شقیقه) بگذارید و سرتان را به پهلو فشار بدهید، اما با دست مقاومت کنید.
-
- صاف بنشینید یا بایستید و بعد بدون اینکه سرتان را خم کنید، چانهتان را بهآرامی به داخل بکشید، اصطلاحاً غبغب بگیرید. در این حالت، پشت گردن کمی کشیده میشود و سر در امتداد ستون فقرات قرار میگیرد.

۶. کاهش مقاومت در برابر باد
استفاده از شال گردن مناسب و بادگیر میزان باد ورودی به زیر کلاه را کاهش میدهد. توجه کنید که در مدلهای وسپایی فشار بیشتری به گردن وارد میشود.
۷. کوتاهتر کردن زمانهای سواری
اگر موتورسوار تازهکاری هستید، بهتر است مدت زمان زیادی موتور سواری نکنید، چون عضلات هنوز به وزن کلاه عادت ندارند. بعد کمکم مدت زمان را بیشتر کنید تا بدن بتواند خود را با این بار اضافه تطبیق دهد.
۸. انتخاب مدل فک ثابت بهجای فک متحرک
اگر دچار گردندرد مزمن هستید، بهتر است از کلاه کاسکت فک ثابت استفاده کنید. فک متحرکها معمولاً ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم سنگینتر هستند و مرکز ثقل آنها هم متعادل نیست.
۹. تأمین تهویه مناسب
گرمای بیش از حد باعث تعریق، خستگی و ضعف عضلات گردن میشود. تهویه خوب با دریچههای هوای استاندارد، باعث میشود که فشار وارد بر عضلات گردن کاهش یابد.
۱۰. چککردن سلامت طلق، لولا و پوسته خارجی
شل شدن طلق یا فک آن باعث تکانهای ناخواسته میشوند. این نوسانات منجر به درد گردن خواهند شد؛ بنابراین هر از گاهی باید قسمتهای مختلف کلاه را بررسی کنید.
چه زمانی گردندرد هنگام استفاده از کلاه کاسکت خطرناک است؟
اگر گردندرد با علائمی مثل بیحسی دستها، گزگز انگشتان، دردهای تیرکشنده به شانه یا اختلال در خواب همراه باشد، ممکن است منشأ جدیتری مانند فشار بر ریشههای عصبی یا آسیب قدیمی داشته باشد. در چنین شرایطی نباید بدون بررسی پزشکی از کلاه کاسکت استفاده کنید.
اشتباهات رایج موتورسواران که باعث تشدید گردندرد میشود
· انتخاب کلاه فقط بر اساس ظاهر
· خرید کلاه کاسکت سایز بزرگتر
· بیتوجهی به وزن کلاه
· استفاده از کلاه آسیبدیده یا ضربهخورده
· موتورسواری طولانیمدت بدون توقف
· اشتباه نشستن روی موتور
جمعبندی
اگرچه گردن درد کلاه کاسکت مشکلی خیلی از موتورسوارها است؛ اما خوشبختانه راهحلهای متنوعی دارد. نکته مهم این است که درد تنها به وزن کلاه محدود نمیشود؛ بلکه فیت اشتباه، طراحی ضعیف و وضعیت نامناسب بدن هم در این موضوع دخیل هستند؛ بنابراین بهتر است به نکاتی که در این مطلب اشاره کردیم، توجه کنید و در کنار آنها تمرینات تقویت عضلات گردن را هم جدی بگیرید.
برای خرید انواع کلاه کاسکتها اعم از کلاه کاسکت دخترانه یا کلاه کاسکت اندروادونچر میتوانید به فروشگاه دکتر موتوری مراجعه کنید.
سؤالات متداول
زیر ۱۵۰۰ گرم.
در بیشتر موارد بله؛ چون معمولاً ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم سنگینترند.
اغلب بله؛ چون وزن بالاتر، تهویه ضعیف و طراحی آیرودینامیک ناکارآمدی دارند.
